Ừ nhỉ, hóa ra …. Người có tiền thường không ngu ngốc
Lâu nay tôi có một câu hỏi giản đơn, rằng những người có tiền để đầu tư, tại sao lại liên tục chọn những gói đầu tư tồi tệ như: coin rác, cổ phiếu lởm, đa cấp trá hình (qua huy động vốn và BO) …
Chẳng lẽ họ không hề nghe truyền thông cảnh báo?
Chẳng lẽ họ không học được gì từ quá khứ: những dạng thức lừa đảo từng được phơi bày?
Chẳng lẽ họ không nhận ra điều gì từ những sai lầm của mình, mà chỉ liên tục rớt từ cái hố này sang cái hố khác?
Tôi từng nghĩ họ ngu ngốc.
Chiều nay mưa lất phất. Ngồi cà phê với cậu em.
Một khoảnh khắc “À há” lóe lên trong đầu.
Khi tôi nhận ra mình mới là kẻ ngốc.
Người có tiền thường không ngu ngốc. Hiếm khi ngu ngốc.
Không ai vừa ngu ngốc vừa có tiền. Nên ít ra họ cũng giỏi kiếm tiền.
Nhưng tại sao rất đông người lại muốn lên những chuyến tàu mang tên Titanic? Tôi nghĩ rằng có 2 lý do:
Một. Sự tham lam
Họ biết đó là đa cấp. Họ biết đó là “hàng lởm”. Họ thấy “bong bóng”. Họ cũng “ngửi” ra mùi Ponzi. Nhưng họ không biết (hoặc không tin) mình là kẻ đến sau. Ponzi là một bữa tiệc mà bất kỳ ai đến sớm cũng có phần, còn hóa đơn do người đến muộn trả.
Tôi muốn mượn cái ngụ ý của Warren Buffett – một hình ảnh so sánh kinh điển – khi nhà đầu tư thiên tài này dùng câu chuyện của Lọ Lem trong thư gửi cổ đông năm 2000:
“Không có gì làm mất đi sự hợp lý bằng mong muốn kiếm được một khoản tiền lớn mà không cần nỗ lực. Nhiều nhà đầu tư chỉ muốn sử dụng giác quan của họ trên thị trường và mong muốn đạt được mọi thứ sau một đêm, giống như cô bé Lọ Lem trong truyện cổ tích… Cuối cùng họ vẫn lựa chọn không bỏ lỡ một phút giây nào của bữa tiệc vui vẻ. Cũng giống như cô bé Lọ Lem, tất cả những người tham gia đều tự nhủ sẽ rời khỏi buổi tiệc trước 12 giờ đêm. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là họ đang nhảy múa trong một căn phòng với những chiếc đồng hồ không có kim. Hay nói cách khác, những nhà đầu cơ này không hề biết khi nào nhạc sẽ dừng và họ có thể mất hết tất cả chỉ sau một vài tích tắc…”
Ai cũng nghĩ mình là kẻ đến trước. Ai cũng tự nhủ bản thân sẽ “rút chân” vừa kịp lúc. Khi sự sụp đổ tất yếu xảy ra, người đến sớm thì đã ê chề, người “biết thân biết phận” cũng no nê và số còn lại thanh toán. Kết thúc bữa tiệc.
Nhưng đến muộn trong bữa tiệc này không có nghĩa là tiếp tục đến muộn trong bữa tiệc tiếp theo. Một “kim tự tháp” mới lại dựng lên. Kẻ tạo dựng là “đệ tử” của Mr. Ponzi lại kiếm bộn tiền. Những người khác lại ùa vào. Một số tiếp tục đến sớm (dù chắc chắn còn đi ăn kiểu này rồi sẽ có lúc đến sau). Một số sau khi đến muộn đã may mắn tới sớm hơn và gỡ gạc chút đỉnh. Họ lại có động lực đi ăn tiệc lần tới. Số khác thì cứ liên tục tới muộn, nhưng họ tự nhủ “Just once time”. Chỉ cần một lần duy nhất thành công thôi, họ sẽ kéo lại gấp vài lần thua lỗ trước kia.
Tóm lại, những người có tiền không ngu ngốc. Họ chỉ bị lòng tham chi phối. Với họ, không có khái niệm “đầu tư”. Tất cả chỉ là “cơ hội” kiếm tiền nhanh, làm giàu nhanh, để tài khoản tăng theo cấp số nhân và đổi đời sau một đêm.
Hai. Khẩu vị rủi ro
Phần lớn thời gian tôi dành cho việc đầu tư giá trị cổ phiếu và hài lòng nếu mức lợi nhuận 20%~25%/năm. Nhưng không phải ai cũng giống vậy. Với tôi, từ 5%/tháng trở lên được coi là rủi ro. Còn với nhiều người, 10%/tháng vẫn “khả thi” lắm.
Việc lợi nhuận lớn đi kèm rủi ro lớn là có thật. Siêu lợi nhuận đồng hành cùng siêu rủi ro. Một vốn bốn lời, thậm chí bốn muơi lời cũng có nếu bạn chấp nhận mất trắng toàn bộ số tiền trong 99% trường hợp. Nên, mọi thứ tùy theo khẩu vị rủi ro của mỗi người.
Với lớp người này, cũng không có khái niệm “đầu tư”. Hoặc “đầu tư” cũng chỉ được hiểu là trò chơi được mất. Họ không ngu ngốc. Họ can đảm đến liều lĩnh, mà “có chí làm quan, có gan làm giàu”
Tôi có những người bạn, họ đang kiếm tiền từ các giao dịch CFD (contract for different), đó là những hình thức xếp hạng rủi ro cao cho đến rất cao, giống như bắn Gun Bound với góc từ 75-90 độ (bắn siêu cao) vậy, đạn rơi trúng đầu bất kỳ lúc nào. Trước đây tôi đã nghĩ nên cảnh báo rủi ro với họ. Còn giờ tôi hiểu rằng họ cũng nhận thức được mức độ rủi ro mà bản thân đang đương đầu.
Tiếp cận thị trường tài chính có 2 trường phái: nhanh và chậm (như thỏ và rùa). Rùa đi chậm có thể đến sau. Thỏ đi nhanh có thể lạc đường. Nhưng sẽ mất thời gian vô bổ nếu đánh giá lối đi nào tốt hơn, vì lối đi dành cho tôi đâu có nghĩa phù hợp với bạn.
Tôi là rùa. Tôi không thể bắt thỏ dạo bộ cùng mình được. Dù sao chúng tôi cũng đều đi chung một tuyến đường và sẽ gặp nhau tại đích.
28/02/2021
