Kinh doanh sách: Những việc cần làm trong 72 giờ đầu tiên
Tôi viết bài này với mục đích chủ yếu làm tài liệu hướng dẫn CTV cũng như đại lý của Solomon Bookstore về công việc bán sách.
Không phải ai cũng có thời gian. Chúng ta bận quay cuồng với cuộc sống, gia đình, công việc. Thời gian đâu nữa dành ra cho một thú vui part-time?! Thời gian đâu nữa để gọi nhau tâm sự chuyện nghề, chuyện sách.
Nên, bạn thân mến, tôi luôn trăn trở. Bởi vì bạn chọn đồng hành cùng tôi, và đến với nhau chỉ là sự khởi đầu, tôi hy vọng chúng ta có sự hợp tác tốt đẹp.
Vì thế, tôi cầu mong bạn sẽ đọc bài viết này. Dành thời gian đọc nó càng sớm càng tốt ngay từ khi bạn bước vào nghề bán sách dạo cùng tôi. Bởi 72 giờ đầu tiên là rất quan trọng. Bạn khởi đầu sớm và nghiêm túc bao nhiêu thì phía trước càng bớt chông gai bấy nhiêu.
Dĩ nhiên nếu bạn có kinh nghiệm bán hàng nói chung, bán sách nói riêng hoặc đã và đang cộng tác với một bên khác, bạn sẽ không cần dạo qua những con chữ này. Nhưng nếu bạn chỉ mới khởi đầu, bạn muốn bán sách mà không biết bán ra sao, chúng ta cùng bắt đầu ngay sau đây:
Bước 1: Xác định mục tiêu cá nhân của bạn
Tôi biết những người bán sách làm thú vui. Có những cộng tác viên chỉ tham gia để được mua sách với giá rẻ, được hướng dẫn bán hàng, hoạt động nhóm, học một kỹ năng gì đó hay những quyền lợi khác.
Hầu hết bán sách để kiếm thêm đồng ra đồng vào. Có người để mưu sinh. Có người để giàu có.
Tin xấu là: Bán sách không phải công việc dễ dàng để trở nên dư dả.
Tin tốt là: Vẫn có những người bán sách sống vô cùng thoải mái, doanh thu hàng trăm triệu. Như vậy công việc bán sách, dù bạn đi theo hướng bán buôn hay bán lẻ đều có xác suất nhất định cho thành công.
Tôi muốn bạn đặt ra một đích đến. Tiếp nữa là chia nhỏ đích đến thành những chặng mục tiêu. Và ăn mừng khi bạn hoàn thành từng chặng.
Mục tiêu đầu tiên của tôi, bạn hiện tại vẫn có thể thấy trên cover Facebook:
Lúc đó, tôi đặt mục tiêu và chỉ viết chơi chơi vậy thôi. Tôi kỳ vọng bán mỗi ngày 1 cuốn sách. Không phải tính số sách trong cả tuần cả tháng rồi chia trung bình, mà là mỗi ngày tối thiểu 1 cuốn sách.
Tôi còn tự cười bản thân: phen này có khi nhiều đêm mất ngủ. Chơi thì có thể “nhịn”, tu chí làm ăn, nhưng không ngủ thì khó quá.
Ấy thế mà từ khi viết mấy dòng cỏn con đó, tính ra tôi chỉ bị “mất ngủ” 2 đêm.
Làm thế nào để không mất ngủ đêm? Tôi phải tìm mọi cách vào ban ngày để bán được 1 cuốn.
Tôi không biết cuốn nào bán được, cuốn nào không. Tôi chỉ đặt giả định là nó bán được, cho ai đó. Và tôi tìm cách đưa thông tin đến họ.
Tôi hy vọng bạn khởi đầu với mục tiêu của mình. Nhưng đừng quá lo lắng chuyện hoàn thành hay không hoàn thành mục tiêu. Tôi sẽ phân tích sau đây:
Bước 2: Tập trung vào những gì bản thân kiểm soát được
Dĩ nhiên bạn sẽ không biết cuốn nào bán được và không bán được.
Dĩ nhiên bạn cũng không biết người này mua hay không mua.
Nhiều lần tôi khá chắc chắn họ 99% sẽ mua cuốn này, tôi nhập sách về và họ rơi vào nhóm 1% còn lại. Tôi không hiểu. Tôi từ chối hiểu. Giả định thất bại.
Những giả định liên tục thất bại sẽ tạo ra một đống hàng tồn kho. Nếu bạn là cộng tác viên, có thể bạn không cần nhập sách trước. Nhưng còn đại lý, họ hiểu thế nào là tồn kho.
Khi còn một mình bạn với đống hàng, tin tôi đi, nhiều người hoảng loạn.
Họ bắt đầu chán nản. Họ nghĩ mình không hợp với công việc này. Họ bỏ cuộc và thanh lý vội vã trên các hội nhóm.
Tôi hy vọng bạn sẽ không rơi vào guồng quay đó. Bằng cách, bạn nên tập trung vào những thứ mình có thể kiểm soát.
Bạn có thể kiểm soát lượng thời gian đọc sách trong ngày. 30 phút~1 giờ tranh thủ khi mới ngủ dậy, lúc chờ xe, lúc lái xe, trước khi đi ngủ, lúc nấu ăn, lúc đi WC … Không đọc sách thì ta nghe sách nói.
Bạn có thể kiểm soát lượng bài post bạn đưa ra trong ngày. Hình ảnh thế nào, tiêu đề ra sao, nội dung kiểu gì cho thu hút, tag tên ai, khuyến mãi quà tặng, định giá bán …
Bạn có thể kiểm soát sự chủ động, tò mò khi tìm hiểu về ngành sách. Có những NXB nào? Họ đi theo hướng nào? Các đầu sách đang bán chạy trên các kênh thương mại điện tử? Các đầu sách được review nhiều gần đây? Những cá nhân và tổ chức bán buôn bán lẻ sách rất tốt mà bạn biết: Họ đã làm gì, họ chưa làm gì, mình có thể làm cái đó không. Hoạt động nào hiệu quả có thể bắt chước? Hoạt động nào có thể sáng tạo thêm? Sai lầm nào của họ mà mình nên tránh v.v..
Mỗi ngày, bạn không cần quá hồ hởi nhất nhất đăng hàng loạt những bài post.
Hãy bảo đảm rằng bạn có những hành động đúng, bạn đang làm việc đúng đắn (việc này hướng đến mục tiêu của bạn), vậy là đủ. Còn những chuyện khác, cứ để định mệnh lo.
Bước 3: Công việc quan trọng nhất
Tôi đang viết bài post này trên một chiếc máy tính bắt nhờ wifi của thiết bị khác.
Máy tính thường xuyên lỗi win, hỏng card âm thanh (mất tiếng), không có trình soạn thảo word, excel, power point
Bộ nhớ máy tính 32GB (dung lượng quá thấp), hỏng cả bluetooth
Tóm lại đây là một đống phế thải, nhưng điều đó không ngăn cản tôi làm việc cần làm.
Tại sao tôi lại nói điều này? Bởi khi bắt đầu một thứ gì đó, chúng ta thường lo lắng.
Mình có bao giờ đọc sách đâu mà bán? Giờ có ai đọc sách đâu? Mình bán cuốn nào? Bán cho ai? v.v..
Rồi khi bắt đầu công việc, chúng ta lại băn khoăn: có nên làm fanpage, làm video review, kênh youtube, làm logo, xây dựng cộng đồng, ước tính dung lượng thị trường, khảo sát, chống lại đối thủ cạnh tranh v.v..
Wrong way !!! Như vậy là nhầm hướng hết.
Chúng ta hay nghĩ về những thứ mình yếu và mình thiếu. Vì ta yếu kỹ năng nọ, vì ta thiếu tài nguyên kia, nên ta sẽ khó bắt đầu. Đây chưa phải thời điểm hoàn hảo. Có lẽ ta nên …..
Câu trả lời là: Có lẽ bạn nên bán hàng.
Bán hàng là điều quan trọng nhất bạn nên làm trong 72 giờ đầu tiên. Bạn cần bắt đầu “rao” ngay lập tức.
Bạn không cần vội vàng hoàn thiện đủ thứ nọ thứ kia. Khi hoàn cảnh phát sinh, bạn giải quyết chưa muộn.
Bạn chỉ cần bắt đầu bán hàng.
Có thể bài post của bạn dở và chẳng ai quan tâm. Bạn bắt đầu học thêm kỹ năng viết.
Có thể bạn bán giá cao vì ai cũng muốn bạn giảm thêm đôi chút. Bạn bắt đầu định giá và điều chỉnh chính sách.
Có thể người quen của bạn không ai mua. Bạn bắt đầu vào các hội nhóm tìm kiếm mọt sách và giới thiệu những cuốn trong chủ đề họ quan tâm.
Có thể khách mua ít quá, lãi chả bõ bèn gì. Bạn tìm cách tăng số lần mua trên một khách hàng, tăng số tiền trên mỗi lần mua.
Có thể bạn thấy mình thích bán buôn hơn bán lẻ. Bạn bắt đầu đăng tuyển CTV, tìm thêm vốn liếng, liên hệ các bên cung cấp và có kế hoạch nhập cũng như dự trữ hàng hợp lý.
Tóm lại, hãy bắt đầu công việc bằng những tiếng rao và bỏ qua sự ngại ngùng. Sau này, những lỗi sai ngớ ngẩn ban đầu sẽ thành kỷ niệm vui mỗi khi nhớ lại.
Bạn sẽ có thêm nhiều kinh nghiệm.
Và lỡ như, bán sách không phải lựa chọn của bạn, và bạn thấy một lối rẽ khác phù hợp với bản thân, thì công việc này sau khi làm hết mình để theo đuổi mục tiêu nào đó, bạn sẽ trưởng thành hơn rất nhiều.
Chúc bạn thành công!
25/06/2020
#hansilangthang
