Di chúc 2025
Như thường lệ mỗi năm, gần đến ngày sinh nhật mình thì tôi sẽ ngồi lại review cuộc đời và viết ra một bản di chúc. Tôi hy vọng những nội dung này sẽ đặc biệt hơn những gì được đọc trong đám tang của mình. Không phải kiểu tôi là ai, sinh ra và lớn lên ở đâu, học cấp 1 cấp 2 trường nào v.v. Tôi mong muốn thế hệ sau thấy được di sản mình đã để lại: những suy nghĩ, cách tôi tư duy, những kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm mà tôi cóp nhặt được trong cuộc sống. Có đúng, có sai, có những lúc tôi nói đạo lý, có những cái mang nặng thiên kiến cá nhân. Nhưng biết đâu việc ai đó đọc những nội dung này sẽ mang lại điều gì có giá trị? Và đây là lý do blog này ra đời.
Bây giờ tôi sẽ bắt đầu với việc nghĩ xem tôi nên viết gì vào di chúc tuổi 35 …
Cách đây 1 tháng tôi mới bắt đầu thực sự lên kế hoạch chi tiết và rõ ràng cho cuộc đời mình. Chi tiết thì dĩ nhiên tôi đã làm từ lâu. Tôi có tuyên ngôn về sứ mệnh cuộc đời – đó là những nguyên tắc định hình triết lý sống cá nhân, có mục tiêu 2025, có Flash diary ghi nhanh những dấu mốc nổi bật trong năm, có to-do-list, to-buy-list, thậm chí là danh sách giải trí bao gồm những thứ xa xỉ muốn mua, game muốn chơi hay phim muốn xem. Tất cả những thứ này được ghim trên điện thoại và tôi check lại hàng tuần, hàng tháng để đảm bảo những tiến bộ trong khoảng thời gian hợp lý theo cách nói của Jim Rohn. Như vậy bạn đủ biết tôi không hề phớt lờ để cuộc sống đưa đẩy. Tôi định hình, kiến tạo mọi thứ theo một quy trình. Tôi thích từ quy trình, (wao!). Chính quy trình và kế hoạch sẽ đưa đẩy bạn tiến đến mục tiêu. Và khi bạn biết mình phải làm gì, bạn biết chính xác một action có mang bạn đến nơi bạn muốn đến hay không thì mọi chuyện sau đó tuyệt vời lắm. Bạn sẽ không còn những khoảng thời gian trống trải vô nghĩa. Bạn sẽ không còn thời gian để tự hỏi “Tôi có đang hạnh phúc không” vì bạn chắc chắn đang hạnh phúc bởi những kế hoạch có lộ trình đưa bạn đến nơi bạn muốn.
Tôi biết về những khái niệm như sứ mệnh, mục tiêu, kế hoạch từ năm 20 tuổi nhưng phải thực sự ở tuổi 34 tôi mới áp dụng nó một cách triệt để. Lý do là cách đây 1 năm, đầu tháng 5/2024 tôi nhận được job – đó là một đề nghị công việc không thể chối từ. Những người bạn chơi với tôi từ thời sinh viên – những cậu trai, cô gái mà mới ngày nào còn ước mơ khao khát làm giàu – nay họ đã thành công và thực sự giàu có. Họ quay lại mời tôi làm việc và trả tôi mức thu nhập gấp đôi con số tôi mong muốn. Tôi vẫn nhớ khoảnh khắc mà tôi không giấu nổi nụ cười sung sướng.
Tôi từng làm mọi thứ vì đam mê chỉ với hy vọng có thể kiếm được tiền. Còn giờ tôi biết chắc mình sẽ có tiền. Ừ thì không đủ để tôi giàu đâu (nếu bạn nghĩ tôi khoe), nhưng tôi sống thoải mái và dư dả. Năm vừa rồi tôi cũng mua những cỗ máy chơi game tân tiến nhất như Nintendo Switch, PS5, Laptop gaming và bắt đầu trải nghiệm những game GOTY, game AAA đình đám thì bạn biết độ chịu chơi, độ dư “thật” và độ rảnh rỗi của tôi đến đâu rồi đấy.
Nhưng không ai chơi mãi được, right?! Tôi muốn cuộc sống có ý nghĩa hơn thay vì sa vào những cuộc vui.
Đó là lý do đầu năm 2025 tôi bắt đầu áp dụng những gì tôi từng học về kế hoạch cuộc đời một cách triệt để.
Rồi tháng 04/2025 xảy ra một biến cố khác …
Tôi thất nghiệp. Tạm thời thôi. Tháng 05 này tôi đã quay trở lại rồi. Nhưng 1 tháng thất nghiệp khiến tôi nhận ra công việc hiện tại mong manh đến mức nào. Tôi sẽ không có, kiểu, tháng sau thất nghiệp nhé để tôi chuẩn bị tâm lý. Tôi sẽ không có, kiểu, đây là 3-6 tháng tiền trợ cấp trong thời gian tìm việc mới. Tôi thậm chí còn không biết làm gì nếu tôi không còn làm công việc hiện tại.
Những ngày đầu tôi khá hoang mang. Tôi định chia sẻ tâm trạng và làm blog thất nghiệp trên Tiktok (đó cũng là dạng nội dung thu hút). Tôi học kỹ năng mới liên quan đến sử dụng AI. Tôi nhờ ChatGPT phân tích ưu điểm và định hướng cho tôi công việc phù hợp. Tôi cần có sự chuẩn bị cho những rủi ro dù là nhỏ nhất.
À, vậy là tôi đã có kế hoạch chi tiết cho cuộc đời mình từ lúc có tiền. Nhưng tôi đã tái thiết lập nó một lần nữa cho rõ ràng hơn khi đột nhiên bị rơi vào hoàn cảnh khó khăn tạm thời.
Tôi sử dụng app điện thoại để đo lường hiệu suất làm việc của mình từng ngày. Tôi phân chia thời gian sao cho buổi sáng sẽ làm những công việc ưu tiên nhất, ra quyết định quan trọng nhất, bởi thời điểm vàng của con người hầu hết như vậy. Buổi chiều tôi thả trôi vì mức năng lượng sẽ down dần từ đầu buổi trưa đến chập tối (theo nghiên cứu). Tôi dành thời gian đó để chơi game, làm việc nhà, những thứ không cần quá nhiều suy nghĩ, giao lưu bạn bè, đọc sách/truyện. Tôi tối ưu lại từng khoảnh khắc thời gian.
Từ tháng 05, tôi tiếp tục dùng app theo dõi chi tiêu của mình. Tôi chưa bao giờ vung tay quá trán, nhưng tôi muốn biết chính xác một tháng tôi tiêu hết bao nhiêu. Tôi có tài khoản Ngân sách chi tiêu hàng tháng, Tiết kiệm dài hạn cho tiêu dùng. Tôi bắt đầu lập tài khoản đầu tư và lần này tôi có mục tiêu rõ ràng để đạt tự do tài chính sau 15 năm với mức lợi nhuận trung bình khiêm tốn 11%/năm. Lần đầu tiên tôi biết phải làm gì để đến 15/05/2040, khi tôi 50 tuổi, tôi có thể hoàn toàn tự do và không bao giờ lo lắng về tình trạng việc làm nữa. (Kế hoạch là vậy nhưng vẫn đang trong giai đoạn điều chỉnh đôi chút vì nó chưa khớp với hồ sơ rủi ro của tôi)
Những thứ tôi vừa chia sẻ không hề mới. Có thể bạn đã nghe đâu đó và thậm chí đang thực hiện rồi. Tôi đã khởi động lại hơi muộn ở tuổi 35. Vì tôi thiếu những bước ngoặt, những sự kiện buộc tôi phải thay đổi. Và chúng ập đến, cả tốt cả xấu ở tuổi 34 khiến tôi suy nghĩ và tư duy lại cách sống. Tôi hy vọng bạn sẽ bắt đầu sớm hơn và biết cách chủ động kích hoạt sự thay đổi, thay vì phó mặc một thời điểm bất kỳ mà cuộc sống sẽ ném bạn vào.
Ưu tiên tiếp theo trong cuộc sống của mình mà tôi mới lên kế hoạch dài hạn và chắc chắn sẽ làm dần, đó là khi con trai 6 tuổi, tôi sẽ dạy con 2 thứ cực kỳ quan trọng sau đây:
Một. Tiền bạc. Thật ra chủ đề tiền bạc tôi đang làm rồi. Vợ chồng tôi đã in ra một loại tiền tệ mới là “Súp Lơ đồng” theo tỷ giá quy đổi 1 Súp Lơ = 1,000đ. Con trai tôi có thể kiếm được thông qua việc tự giác học bài và tự xúc cơm. Số tiền đó để chi trả cho những món đồ chơi nó thích. Tuy nhiên giờ nó mới gần 5 tuổi. Khi con tôi vào lớp 1, tôi sẽ đưa thêm các khái niệm vỡ lòng về đầu tư, kinh doanh và phong cách sống. Nó không hề cao siêu. Chỉ đơn giản là, tôi có thể dẫn con đến những khu ổ chuột tồi tàn, chỉ cho con thấy những người già cả mà số phận tội nghiệp vẫn phải ra đường kiếm miếng ăn. Tôi sẽ hỏi nó có muốn như vậy không. Dĩ nhiên nó sẽ nói không và đây là lúc bài học xuất hiện: (1) Đừng tiêu tất cả số tiền con có (2) Ý nghĩa của sự cho đi. Nghe đơn giản và rất truyền cảm hứng. Ngày bé không ai dạy tôi về tiền. Phát triển bản thân là thứ tôi được tiếp cận khi 20 tuổi. Tôi muốn cho con sự khởi đầu sớm hơn rất nhiều. Cách đây 2 hôm thì tôi đã đưa thêm được 1 ý niệm vào đầu con, đó là tiền đẻ ra tiền. Nếu tôi quên trả tiền trong ngày hôm trước, tôi sẽ phải trả thêm 1 đồng vào hôm sau do “ngân hàng” làm cho những đồng tiền sinh lãi khi gửi. Và giờ thằng nhóc rất hào hứng muốn bố nó “quên”.
Hai. Sử dụng AI. Vài năm gần đây thì AI là công cụ đang được phổ biến hơn ở Việt Nam và nó ngày càng thông minh, hữu dụng. Bọn trẻ cần biết những điều này. Học cách đưa ra những câu hỏi chất lượng. Học cách viết prompt để nghiên cứu đào sâu vấn đề. Google với tôi giờ đã là quá khứ. Khi dùng “Deep thinking” của AI , những bài toán tưởng chừng nan giải nhất đã có phương hướng. Tôi có thể nghiên cứu sâu và tiếp cận trình độ hiểu biết như một chuyên gia tư vấn trong các lĩnh vực. Dĩ nhiên còn vài nhược điểm như thông tin không đáng tin cậy, tôi vẫn phải sử dụng câu hỏi quan trọng cho nhiều AI cùng một lúc để lấy câu trả lời đa góc nhìn, nhưng theo thời gian AI sẽ xử lý được hết. Chưa bao giờ mà việc tiếp cận học hỏi kiến thức lại dễ dàng đến thế. Và nếu bây giờ bạn không học thì bao giờ? Trong khi thời đại này – kỷ nguyên luôn thay đổi – phụ thuộc vào câu hỏi “How fast can you learn?” Tôi sẽ dạy con cách khai thác AI để giải quyết bài tập, tìm hiểu các chủ đề nó quan tâm, khơi gợi sự tò mò đào sâu mọi thứ. Thật tuyệt! Rào cản duy nhất cho câu hỏi ‘Why now” chỉ là giờ nó chưa biết đọc chữ, thế thôi.
Trên đây là những dấu ấn nổi bật nhất 2025. Chắc chắn di chúc này sẽ còn viết tiếp, bởi tôi luôn nói mình chưa giàu thì chưa chết được. Chúc bạn có một cuộc đời đầy hứng khởi.
15/05/2025
