Tiếng ngâm của rồng

Ngày hôm qua xem Thủy Hử đến đoạn hai cha con Lâm Xung đi ngoài phố, bỗng lướt qua họ một người bán đao. Đó là thanh bảo đao sắc lạnh, vô tình, có tiếng chém gió như “tiếng ngâm của rồng” – Lâm Xung nhận xét như vậy và bỏ ra 1000 lượng (tiền đi mượn) mua về.

Bỗng tôi liên tưởng đến nghề đào tạo.

Tôi không thích dùng từ “diễn giả” (trainer) vì hay bị hiểu chệch hướng thành “diễn xuất giả tạo”. Trong các buổi chia sẻ/khóa học, tôi thường dùng cụm từ: người chia sẻ, người đào tạo, hoặc trainee. Tôi cũng không dám dùng những từ quá lớn như: thầy, giảng viên, huấn luyện viên, coacher vì nó gánh quá nặng trách nhiệm lên sự thành công của người khác – những trách nhiệm mà nhiều kẻ vĩnh viễn không bao giờ mang nổi nhưng lại muốn vơ vào.

Thế nên người ta mới nói diễn giả là đi bán nước bọt ra tiền, một vốn bốn mươi lời, là thằng chém gió. Nhưng TS Lê Thẩm Dương cũng từng cho rằng: chém gió cũng phải có nghề mới chém được gió

Tôi thừa nhận có những diễn giả chém gió, tôi gặp đầy, hầu hết. Họ đọc dăm ba cuốn sách, xem vài cái video cóp nhặt trên internet rồi làm thành buổi học nọ, khóa học kia.

Thế nên bên Mỹ mới có câu mà tôi ngẫm thầy đầy đau đớn đại ý là: ai làm được thì đi làm, ai không làm được thì đi dạy. Hay chuyện con mèo như sau:

Nhà nọ có một con mèo, rất năng động, tối nào cũng làm huyên náo cả xóm với trò chạy đuổi những nàng mèo cái qua các mái nhà. Tuy nhiên, do hoạt động cường độ cao nên con mèo khá lao lực và có dấu hiệu bị gầy yếu đi. Ông chủ thấy thế thương quá nên nghĩ “Để mèo khoẻ hơn thì chỉ có cách là hạn chế nó đi đêm, mà để hạn chế mèo đi đêm thì chỉ có cách là mang đi thiến”. Nhưng lạ thay, sau khi bị thiến, con mèo lại đi nhiều hơn và càng ngày càng gầy guộc hơn. Thấy lạ, ông chủ mới hỏi tại sao mèo lại càng ngày càng gầy, mèo mới trả lời: “Thưa ông chủ, ngày xưa khi chưa bị thiến thì con hoạt động như bình thường nhưng kể từ khi bị thiến thì con lại tìm ra cho mình công việc mới – đó là làm tư vấn”.

Tôi phải thừa nhận, làm nghề đào tạo, 100% chúng tôi chém gió. Nhưng khác nhau ở TIẾNG CHÉM GIÓ. Đa số kẻ vô đạo đức giống như con dao cùn, chém rất hung hãn mà không gọt nổi vỏ quả hồng xiêm. Nhưng cũng có số ít người tâm huyết nghiên cứu, chắt lọc, tổng hợp, hành động liên tục thử và sai, đưa ra quy tắc, kinh nghiệm, tiếng chém gió là của thanh bảo đao vang lên TIẾNG NGÂM CỦA RỒNG.

24/01/2016