3 kiểu mua nối tiếp trong đầu tư
Tôi từng làm một video về chủ đề này. Ở đây tôi sẽ làm rõ hơn dưới dạng văn bản.
1. Mua tích trữ
Mua tích trữ cần nói đến đầu tiên, vì hầu hết mọi người hay nhầm với bình quân giá xuống (DCA).
Mặc dù hành động mua tích trữ giống DCA, nhưng tâm lý bên trong nhà đầu tư lại khác
Ví dụ, một cuốn sách có giá bìa 100 ngàn. Ta có thể coi đó là giá trị nội tại.
Nếu cuốn sách được sale còn 80 ngàn, ta có biên an toàn 20% (lấy 80/100). Ta có lợi nhuận/vốn (ROI) 25% (lấy 20/80). Ta mua theo phương pháp đầu tư giá trị.
Đợt sale thứ hai (Black Friday chẳng hạn) khiến giá sách rơi về 60 ngàn. Ta mua thêm 1 cuốn nữa. Đó là mua tích trữ.
Lý do: giá tiếp tục rẻ hơn so với giá trị nội tại. Biên an toàn tốt hơn. Ta biết rằng hết đợt sale, giá cuốn sách sẽ trở về giá bìa.
Kỳ vọng: bán với giá bìa.
Như vậy, một hành động được coi là mua tích trữ khi và chỉ khi:
Thứ nhất, ta xác định được giá trị nội tại của tài sản
Thứ hai, ta bán khi giá thị trường về với giá trị nội tại
Đầu tư giá trị cổ phiếu thì được. Crypto currrency thì không. Tôi đã từng viết một bài với quan điểm cho rằng đầu tư giá trị áp dụng với coin là thiếu cơ sở.
2. Mua bình quân giá xuống (DCA)
Hành động này giống việc mua tích trữ ở chỗ, giá càng xuống càng mua thêm
Nhưng tâm lý thì khác!
Tôi sẽ phân tích những gì diễn ra bên trong của một nhà đầu tư bình quân giá xuống:
Ban đầu, họ mua một tài sản với kỳ vọng nó sẽ tăng giá. Giả sử họ mua BTC giá 50k và kỳ vọng bán tại 60k.
Giá BTC giảm còn 40k sau khi mua. Họ có 2 lựa chọn:
Lựa chọn hợp lý là cắt lỗ. Chấp nhận sai lầm. Mất tiền. Hiện thực hoá khoản lỗ. Cách này khó. Tào Tháo hình như có nói: làm sai sửa sai không nhận sai; kẻ nhận sai khác gì kẻ nhu nhược
Lựa chọn dễ dàng hơn là cứ để các khoản lỗ đó trên giấy tờ, chưa bán chưa “thực sự” lỗ. Và họ mua tiếp để giá vốn bình quân giảm xuống. Nhìn bằng mắt thường, phần trăm thua lỗ nhỏ hơn nên khoản lỗ trông “có vẻ” nhỏ hơn.
Nhà đầu tư DCA sẽ mua lần 2 tại giá 40k. Kết quả như sau:
– Nhìn bằng mắt: 1 giao dịch. Giá vốn bình quân 45k. Lỗ 11% (lấy 5/45)
– Thực tế bị chê giấu: 2 giao dịch. Giao dịch đầu lỗ 20% (lấy 10/50); giao dịch sau hoà vốn.
Nhiều khả năng nhà đầu tư DCA sẽ không còn kỳ vọng bán tại giá 60k như ban đầu nữa. Thời gian nắm giữ khoản đầu tư thua lỗ càng dài, họ càng nản chí. Họ sẽ không kiên nhẫn được như nhà đầu tư giá trị.
Mị còn trẻ. Mị muốn “về bờ”
Và họ sẽ bán ngay khi giá tài sản tăng nhẹ về với giá vốn. Họ có thể mua DCA nhiều lần nữa, sao cho giá vốn bình quân càng thấp càng tốt.
Khát khao hoàn vốn tỷ lệ thuận với thời gian nắm giữ thua lỗ.
Điều đó giải thích tại sao giá tài sản rơi như đi thang máy nhưng lên như leo thang bộ. Vì mỗi bậc thang giá lên ta lại gặp một số nhà đầu tư DCA “thoát hàng”. Lý luận gọi là “nguồn cung treo lơ lửng trên đầu” khiến giá tăng ì ạch.
Bình quân giá xuống DCA có hai đặc điểm:
Một. Ta mua khi ta sai. Đâm lao thì phải theo lao.
Hai. Ta phải đủ vốn để liên tục DCA chừng nào giá còn giảm. Ta sẽ mất thêm chi phí cơ hội: khoản tiền DCA đúng ra có thể đầu tư vào những cơ hội tốt hơn
Những loại tài sản nào phù hợp với DCA?
Đầu tiên là loại tài sản mà chúng ta không biết giá trị nội tại hoặc bản thân chúng không có giá trị nội tại. Rất nhiều người mua quỹ mở, ETF, vàng theo phương pháp DCA.
Tiếp theo là lớp tài sản có độ rủi ro cao và không thể định giá theo cách thông thường. Những loại tài sản này có độ biến động vô cùng lớn theo kỳ vọng của các nhà đầu cơ.
BTC là ví dụ. Cổ phiếu Tesla là ví dụ. Cổ phiếu L14, DIG, CEO trên thị trường Việt Nam là ví dụ.
Một số hướng dẫn cho lớp tài sản này:
– Khi mua, không nên dùng từ “đầu tư giá trị” do không định giá được
– Chúng không thể mua theo kiểu tăng trưởng. Vì có khi giá down 50%~60% sẽ cuốn phăng các mức stoploss thông thường.
– “Hold to die” là một lựa chọn. Nôm na là “gồng lỗ” đến chết. Bán xong dễ “rớt hàng”. Bán ra hay trúng đáy. Mua vào hay đu đỉnh.
– Chỉ dùng vốn tự có. Margin dễ chết.
– Tham lam thì giàu nhanh nhưng dễ phải “thở oxy” hoặc nhảy cầu. Chơi với số tiền sẵn sàng mất thì ngủ ngon nhưng kiếm được ít trong khi người khác có thể mua nhà mua xe. Tùy khẩu vị rủi ro của bạn
3. Mua bình quân giá lên
Ngược với DCA, bình quân giá lên là ta mua khi ta đúng.
Sau khi mua thăm dò lần một, nhà đầu tư bình quân giá lên biết mình đã đúng qua việc giá tài sản tăng. Họ tiếp tục mua thêm với khối lượng nhỏ dần theo mô hình kim tự tháp. Mục đích là tối ưu lợi nhuận.
Phương pháp này thường gặp trong đầu tư tăng trưởng. Vì tính đúng đắn nên có lẽ chẳng còn gì để bàn cãi.
Bình quân giá lên mang hai đặc điểm:
Thứ nhất. Chỉ tiếp tục mua khi giao dịch bắt đầu có lợi nhuận. Mua ít hơn khi giá cao hơn để giá vốn bình quân không quá cao.
Thứ hai. Cắt lỗ nhanh nếu giá giảm tối đa 10% từ điểm breakout
