Forex và Tôi (Chap 3): Lộ trình học trade cho người mới bắt đầu
Trong chương này, tôi sẽ bàn về lộ trình học giao dịch cho người mới bắt đầu. Không chỉ là chứng khoán, forex hay crypto, bạn cần học trading để biết cách xử lý với BẤT KỲ thị trường nào.
Biết trading sẽ mang lại cho bạn lợi thế. Trong các bài viết trước tại series này, tôi từng nói ta không thể có lợi thế về thông tin hay công cụ. Nhưng bạn có thể học nhanh hơn để lấy về LỢI THẾ KIẾN THỨC. Quan trọng là, học ĐÚNG. Đi sai đường thì đi càng nhanh càng dở do bạn phải vòng lại.
Tôi từng nói bạn nên có một hệ thống sinh lời. Giờ tôi nói lại: bạn nên có 1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN. Hệ thống chỉ là một phần. Có hệ thống sinh lời, bạn có thể đánh như một cái máy và thắng. Nhưng đôi khi tôi dám chắc bạn sẽ hoang mang nếu gặp chuỗi thua, hoặc tư duy bạn bị “đóng” trong hệ thống đó. Và nếu thị trường thay đổi (chắc chắn), bạn không xử lý được thông tin mới, bạn có thể không kịp update cho hệ thống giao dịch của bản thân.
Nhưng nếu có phương pháp luận, bạn sẽ “luận” được thị trường, không phụ thuộc vào bất kỳ hệ thống nào, hiểu bản chất các hệ thống khác và nói chung, kiến thức của bạn sẽ “deep” hơn. Tại sao tôi dám nói chắc vậy? Vì tôi đã bước đầu tiếp cận được phương pháp luận. Trong bài viết này, tôi sẽ chỉ cho bạn road map.
Newbie đang học trading như thế nào?
Đầu tiên hãy cùng nhìn lại xem newbie (mà cụ thể là tôi và có thể là ai đó nữa) đã từng học trading ra sao.
– Học mấy thứ a-bờ-cờ kiểu: Forex là gì? Kiếm tiền với Forex như thế nào? Forex có hợp pháp không? Cách chọn sàn giao dịch, mở tài khoản và đặt lệnh v.v.
– Học phân tích kỹ thuật cơ bản: nến (candlestick), trendline, RnS (kháng cự, hỗ trợ)
– Học indicator phổ biến: MA, Bollinger bands, RSI, Stochastic v.v. Tìm cách kết hợp các chỉ báo để ra hệ thống
Sau một thời gian nhất định, bạn nhận ra indicator có vẻ không ổn. Bạn kết hợp các kiểu, tham khảo các nơi nhưng không đâu vào đâu. Bạn quyết định bỏ đi chỉ báo, đánh đồ thị nến trơn (naked chart) và hướng vào Price Action (PA).
Nhưng rồi PA cũng sao sao á, nó mang tính chủ quan và có vẻ kém hiệu quả đi. Trước bạn đánh pin bar, inside bar, fakey ầm ầm mà giờ cứ huề vốn. Đánh chart pattern (mô hình giá) toàn fail. Sao vậy? Một (trong những) lý do đơn giản là bạn bị “bắt bài” và lệnh bạn bị kill để lấy thanh khoản. Khi bạn giao dịch thì bạn đấu trí với các trader khác (giống như trên bàn poker), chiến thuật càng phổ biến càng nhiều người dùng càng dễ bị khai thác.
Trong poker, lối chơi không thể bị khai thác là GTO. Còn trong giao dịch, bạn cần phương pháp luận.
Khi PA không còn thiết tha, thường ta sẽ thử điều gì đó mới mẻ. Làn gió mới tên SMC – Smart money concept. Bạn trade vì được hứa hẹn RRR cao, bóp SL các kiểu. Ban đầu thấy hay hay, càng học vào càng rối mà winrate thấp quá, đánh toàn bị SL, chịu không nổi.
Bạn lại học thêm, lại kết hợp PA với SMC, thêm chút indicator cho có “hợp lưu” v.v. Bạn nghe ngóng phương pháp mới (gần đây là Bookmap, Footprint)
Hầu hết trader tôi biết đều vậy. Chúng ta bị lạc lối trong một “rừng” phương pháp mà không “luận” được thị trường. Con đường đa số đang đi không hiệu quả. Bạn nên nhận ra và thay đổi lộ trình.
Tôi sẽ chỉ cho bạn lộ trình mới (tôi không nghĩ ra mà học từ team 4fx). Tôi không học được phương pháp hay hệ thống nào mới mẻ khi theo lộ trình này (tôi phải nói trước với bạn như vậy) nhưng tôi hiểu sâu hơn về market, biết phân tích chart, luận giải hệ thống, sáng tạo concept v.v.
Hãy học tuần tự theo roadmap sau:
1. SDz (Supply & Demand zone) kết hợp volume
2. VPA – Volume Profile Analysis
3. VSA – Volume Spread Analysis
4. Price Action kiểu Bob Volman
5. Wyckoff
6. SMC – Smart Money Concept
7. Bookmap
8. Footprint
9. COT
10. Chứng chỉ CMT
Bạn chỉ cần hiểu nền tảng là sẽ biết “luận” trading. Bạn tôi newbie mới vào market, sau khi hiểu a bờ cờ, đang loay hoay với kháng cự hỗ trợ kết hợp RSI, tôi cũng chỉ cho bước 1 là trading được. Hiện tại tôi tự tin đánh theo VA và auction theory ở bước 2.
Hy vọng bạn sẽ sớm hái quả.
Cứ đi là sẽ đến. Cứ tìm là sẽ thấy. Cứ gõ, cửa sẽ mở ra.
