Cẩn thận khi Bình quân giá xuống
Tôi “mua” kinh nghiệm trong bài viết này từ Ngài thị trường (Mr Market) với giá nghìn đô.
Bình quân giá là một lối chơi. Bạn có thể bình quân giá lên nếu mua theo đà tăng trưởng. Hoặc bạn bình quân giá nhiều lần khi mua và nắm giữ thứ gì đó dài hạn (từ 10 năm) để nhận lãi kép.
NHƯNG nếu bạn CHỈ bình quân giá xuống thì loại tài sản nào cũng sẽ bào mòn vốn của bạn.
Một số “sát thương” mà bình quân giá xuống mang đến:
– Bạn mua thêm khi bạn sai. Giá đang giảm nhưng bạn lại nghĩ giá đang “rẻ” hơn. (Chưa kể loại tài sản bạn mua có thể không định giá được theo cách thông thường)
– Tài sản tạo đáy sẽ tiếp tục tạo đáy. Bạn trượt dài xuống một cái hố khi mua “bắt đáy”. Bạn phải có lượng vốn đủ lớn để “mò” đáy mỗi lần giá cắm đầu đi xuống.
– Nếu tài sản “ngủ đông” hoặc không thể đứng dậy sau cú ngã, bạn bị đọng vốn rất lâu với tài sản đó, nắm trong tay lượng tiền “chết” khi chúng không sinh lời cho bạn và bỏ lỡ cơ hội với những khoản đầu tư tốt hơn.
– Bạn rất khó cắt lỗ. Giá lên thì chốt lời, giá xuống lại mua thêm, vậy cắt lỗ chỗ nào? Và nếu không có điểm dừng, khoản đầu tư của bạn có thể trở nên vô cùng tệ hại.
Bây giờ tôi sẽ lấy ví dụ từ chính những sai lầm của mình, đã được trả giá một cách sòng phẳng bằng “tiền tươi thóc thật”.
VNM (Vinamilk) – Đọng vốn

VNM là cổ phiếu tôi mua theo cách “sơ khai” nhất: mua khi giá từ đỉnh giảm xuống và xuất hiện biên an toàn nhất định.
Cổ phiếu tiếp tục trượt dài từ mức giá tôi mua (đường màu xanh trên biểu đồ), có thể nói đã rơi xuống đáy, nó không khiến tôi lỗ quá nhiều và Vinamilk là công ty tốt.
Giá mục tiêu VNM thời điểm tôi viết bài này là 106,500đ.
Bạn nghĩ tôi phải tiếp tục giữ nó trong bao lâu? Liệu VNM có đủ khả năng đứng dậy để vươn đến giá mục tiêu?
Một cổ phiếu khác tương tự là HPG (Thép Hòa Phát). Tôi không nắm giữ cổ phiếu này. Nhưng các cổ đông xem ra cũng sốt ruột.
PYPL (Paypal) – Tiếp tục tạo đáy

Paypal cũng là một công ty không thể nói rằng nó tệ được. Rút kinh nghiệm, tôi mua PYPL có xét thêm các tiêu chí kỹ thuật cho thấy giá đã vào ngưỡng hỗ trợ.
Như bạn thấy trên đồ thị, tôi mua tại giá 229$ với target thời điểm mua 300+$. Nhưng sau đó giá giảm tiếp 20% (đáy 1 hình thành trong 6-7 tuần). Tôi nghĩ PYPL đã đến đáy và vẫn nắm giữ.
Tại đây có một điểm mua tích trữ hợp lý theo trường phái giá trị, do giá mục tiêu PYPL vẫn còn khoảng 280$ nên cổ phiếu thực sự rẻ hơn và có biên an toàn tốt hơn. Tôi mua PYPL lần 2 (tích trữ).
Mọi chuyện có vẻ ổn cho đến khi những tin xấu xuất hiện trên thị trường, dù không ảnh hưởng trực tiếp đến Paypal nhưng giá PYPL vẫn cắm xuống theo đà giảm chung (Hiện tại PYPL giảm 70% từ đỉnh 52 tuần)
Lệnh cắt lỗ tự động của tôi được kích hoạt tại 125$. Tôi mất 50% vốn đã đầu tư vào PYPL tương đương 10% tổng tài khoản. Hiện tại PYPL vẫn tiếp tục giảm còn 110$.
FB – Không có cổ phiếu nào chắc chắn tốt
Facebook (Meta) có tốt không? Nó quá to và quá tốt. Nhưng FB có phải khoản đầu tư tốt không? Nếu cổ phiếu gây thua lỗ, hình như không.

FB rơi từ điểm mua (311$) với biên an toàn 20%.
Nó rơi tự do CHỈ TRONG 1 PHIÊN và “đốt” luôn 37% vốn đầu tư tôi bỏ vào đó, tương đương 4% tổng tài khoản.
Đúng ra, tôi nên cài cắt lỗ tại mức 10% từ giá mua. Lúc đó tôi không ngờ rằng giá cổ phiếu có thể phản ứng thái quá như thế.
BTC – Tiền “chết” khi tài sản “ngủ đông”
Bitcoin tôi mua “chơi chơi” với tâm thế: nó quá lớn để chết (too big to fail). Khi vốn hoá chiếm hơn một nửa thị trường tiền số, BTC “bay màu” thì thị trường cũng tan thành cát bụi.
Mỗi lần tôi dành ra 1% tổng vốn để mua thêm tại những điểm mở vị thế hợp lý (các đường dọc màu xanh trên biểu đồ). Nhưng bạn nhìn xem, nó liên tục giảm. Bạn nghĩ trò chơi “cứ hold đi và đừng lo nghĩ” kéo dài bao lâu?

Sẽ có rất nhiều “chuyên gia” nói rồi nó sẽ lại lên thôi. Nhưng “Khi nào” thì không ai biết. Chúng ta đoán nó sẽ lại lên dựa vào quá khứ, trong khi tương lai bất định và quá khứ của BTC không đủ dài.
Tôi vẫn nhớ có một ông chuyên gia nào đó “phán” BTC có thể đạt mốc 100k$, không biết giờ này ông đang nơi đâu và còn ai nhớ đến phát ngôn đó không?
Dự đoán là dễ. Dự đoán đúng mới khó.
Nên, tổng kết lại,
Một số kinh nghiệm mà tôi cho là cần thiết khi bạn sử dụng bình quân giá xuống
– Dám cắt lỗ. Bình quân giá không phải là cuộc chơi với vô hạn số lần miễn bạn còn tiền. Sẽ có một điểm chốt lỗ nhất định mà bạn dù đau đớn cũng nên thu hồi vốn về cho những cơ hội khác.
– Giới hạn số lần bình quân và mức bình quân. Nhiều người sẽ không bình quân giá lên nếu giá vượt quá 5% từ điểm mua. Tôi cũng có một khái niệm là “giới hạn dưới của vùng mua” để không tiếp tục mua tích trữ dù giá trông có vẻ rẻ như thế nào đi nữa.
Cuối cùng, hy vọng tôi thuyết phục được bạn không mắc phải những sai lầm tôi từng vướng vào trên con đường giao dịch. Nếu không thì …. Thôi vậy, tiền của ai, người đó tự bảo vệ.
Bài viết là một phần trong nội dung khóa học Kiếm tiền với chứng khoán TAB. Bạn có thể xem Giới thiệu khóa học tại đây